انقلاب بخش دوم و اخیر

روانشناسان جدید که دینامیزم روانی را مطالعه میکنند،گاه بر اساس این تفسیر ،انقلاب را تظاهر یعنی روان توده یی میخوانند و آن را با بازگشت به ذهنیت اولیه که در آشفتگی های روانی فردظاهر میشود ، قیاس می کنند. تبلیغات انقلابی اواخر قرن هجدهم بر نظریه ی (برابری طبیعی)و (حاکمیت مردم)متکی بود و بعضی ادعا کرده اند که اعلامیه استقلال آمریکا در قرن هفدهم سند انقلابی است . از آن جا که برابری طبیعی مردم و حق اتباع را در تغییر دادن حکومت خود با وسایل مسالمت آمیز یا در صورت لزوم با زور ، اعلام کرده است. بزرگترین مبلغ نظریه لیبرال دموکراتیک انقلاب تامسن پین بود.او پیام آور عصر جدیدی بود که در آن استبداد از روی زمین محو خواهد شد و جمهوری بزرگ بشریت مستقر خواهد شد.

مارکس به سختی بر خصلت (اجتناب ناپذیری) انقلاب ، که به گمان او به علت ضروریات اقتصادی بوجود میاید،تکیه کرد. به عقیده مارکس انقلاب ناشی از تکامل نیروهای مولد جامعه و تضاد آن با روابط و قالب سیاسی و اجتماعی موجود است.هنگامیکه این قالب و روابط مانع رشد تولید میشوند، بحران تشدید می شود و انقلاب های اجتماعی آغاز میشود .طبقات حاکم نمیخواهند موقعیت خود را از دست بدهند و طبقات محکوم نمیخواهند در وضعیت موجود به سربرند.و این برخورد موجب انقلاب های خونین میشود.مارکس انقلاب را عامل اجتناب ناپذیر پیشرفت میداند.

لنین بر تیوری جبری و اقتصادی انقلاب این نظریه را افزود که میتوان جنگ غارتگرانه و ملی را به آغاز انقلاب ها ودر هم شکستن نظام کهن تبدیل کرد . برخلاف مارکسیست ها ،انارشیستهایی متذکر میشوند که همه ی انقلاب ها برای تحقق عدالت با زور پدید می آیند.ودر عمل استبدادی را جانشین استبداد دیگر میکنند.

با این همه با تمام فسادی که انقلاب ها به آن دچار می شوند.حدودی از عدالت را دست کم به مقدار جزیی در جامعه تحقق میبخشند واین تحقق جزیی منجر به پیروزی کامل عدالت در روی زمین خواهد شد.

پایان

نویسنده عادل شاه قریشی

نقدی بر دوگانگی تاریخ نویسان در مورد امیر حبیب الله کلکانی...