روز جهانی صلح گرامی باد

اعلام روز 21 سپتامبر به عنوان روز جهانی صلح و تجلیل و گرامیداشت از آن در بسیاری از نقاط جهان دستکم این حقیقت را که بشریت از جنگ و خشونت و توسل به قهر و زور به حیث یگانه راه حل قضایا و مشکلات میان انسانها بیزار است، تثبیت کرده است. گرچه هنوز هم در همه نقطههای جهان نشانههای آشکاری از کاربرد خشونت و زمینهسازی برای جنگ و خونریزی همچنان وجود دارد و حتا بسیاریها فقط از روی ریا و دروغ و مصلحت و تظاهر به صلحخواهی و ضدیت با جنگ میپردازند و میکوشند نیات و مقاصد جنگافروزانهیشان را در پرتو شعارهای صلحخواهی و ضدیت با جنگ پنهان دارند، ولی حتا همین نکته که جنگافروزان نیز، ناگزیراند برخلاف واقع خود را هوادار صلح معرفی کنند، نشانهی آن است که صلح به عنوان یک مطلوب و مقصد منطقی و باارزش، جایگاه خودش را در روان انسانی و وجدان بشری تثبیت کرده است. این چیزی است که میتواند امید به استقرار کامل صلح و برچیده شدن بساط جنگ را برای همیشه نوید دهد. ولی برای رسیدن به آنروز و آن مقصد، باید در همین سطح قانع نباشیم، بلکه هر کدام ما صلحپروری را در دستور کار خود قرار دهیم و با پذیرش این حقیقت که با ایفای همین نقش و انجام این مسوولیت خطیر انسانی، قادر هستیم جهانی آگنده از صلح و صفا و مبرا از جنگ و خشونت را شاهد باشیم و نقشی از خود به یادگار بگذاریم. سوگمندانه مجبور به اعتراف و اذعان به این واقعیت هستیم که ما محصول و مولود جهانی مملو از جنگ و حقکشی و بیداد و ستم هستیم و خیلی طبیعی است اگر از عوارض و اثرات نامطلوب و منفی آن اثر پذیرفته باشیم. زندگی در نظام و سیستمی که بر بنیاد جنگ و حقکشی بنا یافته است.

تمایل به قرار گرفتن در موقعیت حقکشان و زورگویان و حاکمان را در ما نهادینه کرده است. هر انسانی در واقع یک تاریخ است و نمیتواند انکار کند که در حافظه و وجدان تاریخی خویش حامل میراثهایی است که از ما فیالضمیر تاریخیاش میراث گرفته است، هرچند به آن آگاهی کامل نداشته باشد. صلحخواهی واقعی فقط زمانی میسر است که بتوانیم و بخواهیم عوارض تاریخی زیستن در نظامهای ضدانسانیای که انسان را از خودش و با خودش بیگانه و ناآشنا کرده است، از خود بزداییم و در کردار و اعمال خود به آن تمایلاتی که نشان از میراث گذشته است، نه بگوییم و صلحپروری را پیشه نماییم. جنگ و خشونت و استفاده از قهر، ذاتی انسان نیست. خصلتی است که تاریخ به انسان بخشیده است، تاریخی که هرگز مطلوب انسان نبوده و انسان محکوم آن بوده است. طبیعی است که این کار ظرف یک روز و دو روز صورت نگرفته است تا در همین مدت از بین برده شود. برای از بین بردن آن لازم است به صورت مداوم و پیگیر کار و مبارزه کرد تا نشان و نمودی از آن بر جای نماند. تا جهانی ایجاد شود که در آن به تعبیر حضرت حافظ با دوستان مروت، با دشمنان مدارا ضابطه و قاعدهی حاکم بر روابط انسانی گردد.

به امید روزی که صلح سرتاسری در همه نقاط جهان علی الخصوص کشور عزیز مان افغانستان تامین شود. و همه در یک فضای امن در ترقی و پیشرفت کشور مان سهم خود را ادا کنیم. روزی که به تعبیر شاملو، ما دوباره کبوترهای خویش را یافته باشیم و کاردها را جز به خاطر قسمت کردن نان بیرون نکنیم.

حامد اکبری

نقدی بر دوگانگی تاریخ نویسان در مورد امیر حبیب الله کلکانی...